CukrzycaJak zapobiegać i żyć z cukrzycą?

Żywienie w cukrzycy powinno pokrywać ilościowe (energetyczne) i jakościowe zapotrzebowanie organizmu na wszystkie składniki odżywcze - tzw. diety redukcyjne pozwalające na stopniowe osiąganie prawidłowej wagi. Węglowodany (skrobia) powinny pokrywać 55-60% dobowej wartości energetycznej diety, tłuszcze 25-30% ( w tym tłuszcz zwierzęcy 30% przepisanej ilości tłuszczu, oleje roślinne 20%, tłuszcz rybi oraz oliwa z oliwek zawierające kwasy tłuszczowe jednonienasycone - 50% przepisanej ilości tłuszczu). Białko - kolejny składnik diety - powinno pokrywać 10-20% dobowej wartości energetycznej diety. Bardzo ważne jest spożywanie przez chorych na cukrzycę warzyw zawierających tzw. włókna roślinne w ilości około 0,5 kg dziennie. Jarzyny powinny być obecne co najmniej w 3 posiłkach. Owoce należy traktować jako źródło węglowodanów i określać ich kaloryczność. Zalecana liczba posiłków 4-6 dziennie - jest zależna od typu cukrzycy oraz rodzaju stosowanego leczenia.

Cukrzyca, zwłaszcza typu I, powinna być leczona przez lekarzy diabetologów lub endokrynologów w poradniach diabetologicznych. Leczenie w tym przypadku polega na stosowaniu insuliny jako substytucji, czyli uzupełnienia niedoborów. Terapia insuliną jest realizowana za pomocą metody wielokrotnych wstrzyknięć lub stałego podskórnego wlewu insuliny krótko działającej przy użyciu pompy insulinowej. Szczególne znaczenie w prowadzeniu chorych na cukrzycę odgrywa edukacja zdrowotna osoby z cukrzycą oraz jej rodziny. Znając aktualny poziom glukozy, zbadany przy użyciu glukometru w warunkach domowych, pacjent może samodzielnie podejmować decyzje dotyczące dawek insuliny, dostosowane do planowanej aktywności fizycznej i wielkości posiłków.

U chorych na cukrzycę typu 2 istnieje szereg czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Obok przewlekłej hiperglikemii, istotną rolę w powstawaniu zmian o charakterze makroangiopatii odgrywają nadciśnienie tętnicze, zaburzenia przemiany tłuszczowej, dyslipidemia, nadwaga oraz palenie papierosów. Choroba wieńcowa jest przyczyną zgonów 1/3 wszystkich pacjentów z cukrzycą. Zapadalność na chorobę wieńcową jest dwukrotnie wyższa wśród mężczyzn i trzykrotnie wśród kobiet z cukrzycą w porównaniu z populacją osób bez tej choroby. Objawy choroby wieńcowej serca u pacjentów z cukrzycą mogą być nietypowe, często występuje tzw. nieme niedokrwienie mięśnia serca. Prawdopodobieństwo przeżycia zawału jest dwukrotnie niższe u chorych na cukrzycę. Wiąże się to prawdopodobnie z obszarem martwicy i nasilenia powikłań pozawałowych. Ryzyko amputacji kończyny dolnej jest u pacjentów z cukrzycą 40-krotnie wyższe niż w ogólnej populacji. Cukrzyca jest odpowiedzialna za ponad 50% amputacji. Palenie tytoniu zwiększa ryzyko amputacji 2,5-krotnie. Powikłania naczyniowo-mózgowe są jedną z głównych przyczyn zgonów pacjentów z cukrzycą. Z ich powodu umiera co piąty chory, najczęściej z powodu udaru na skutek zmian miażdżycowych w tętnicach mózgowych lub zatoru pochodzącego z tętnicy szyjnej. Cukrzyca typu 2, jak to poprzednio podkreślono, jest częstą chorobą. Częstość jej występowania wzrasta z wiekiem, początek może być bezobjawowy. Z tego powodu osoby z nadwagą, a szczególnie z otyłością, nadciśnieniem, nawracającymi zakażeniami, zaburzeniami gospodarki tłuszczowej, miażdżycą powinny przeprowadzać u siebie okresowe badania w kierunku cukrzycy typu 2. Bardzo istotna jest również zmiana trybu życia, większa aktywność fizyczna, zmiana sposobu odżywiania, a przede wszystkim prawidłowa masa ciała.