CukrzycaJak zapobiegać i żyć z cukrzycą?

Cukrzyca typu I jest następstwem znacznego niedoboru lub całkowitego braku produkcji insuliny przez trzustkę. Zaczyna się burzliwie zwiększonym pragnieniem, odwodnieniem, dość znaczną utratą ciężaru ciała. Dotyczy ona głównie dzieci oraz ludzi młodych, chociaż może wystąpić w każdym wieku. Cukrzyca typu II częściej rozwija się u ludzi starszych i wynika ze względnego niedoboru insuliny, a nie całkowitego braku jej produkcji. Pomimo znacznej liczby badań przyczyna cukrzycy typu 2 pozostaje wciąż niejasna. W rozwoju choroby kluczową rolę odgrywają dwa czynniki : zaburzenia w wydzielaniu insuliny oraz upośledzenie wrażliwości tkanek na jej działanie - tzw. insulinooporność. W powstawaniu choroby bardzo istotne są czynniki genetyczne i środowiskowe, z których najważniejsze wydają się być otyłość oraz zmniejszona aktywność fizyczna. Istotnym czynnikiem w skutecznym leczeniu obu typów cukrzycy jest odpowiednia dieta dostosowana do fizjologicznego zapotrzebowania organizmu oraz do wagi chorego.

U chorych na cukrzycę typu 2 istnieje szereg czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Obok przewlekłej hiperglikemii, istotną rolę w powstawaniu zmian o charakterze makroangiopatii odgrywają nadciśnienie tętnicze, zaburzenia przemiany tłuszczowej, dyslipidemia, nadwaga oraz palenie papierosów. Choroba wieńcowa jest przyczyną zgonów 1/3 wszystkich pacjentów z cukrzycą. Zapadalność na chorobę wieńcową jest dwukrotnie wyższa wśród mężczyzn i trzykrotnie wśród kobiet z cukrzycą w porównaniu z populacją osób bez tej choroby. Objawy choroby wieńcowej serca u pacjentów z cukrzycą mogą być nietypowe, często występuje tzw. nieme niedokrwienie mięśnia serca. Prawdopodobieństwo przeżycia zawału jest dwukrotnie niższe u chorych na cukrzycę. Wiąże się to prawdopodobnie z obszarem martwicy i nasilenia powikłań pozawałowych. Ryzyko amputacji kończyny dolnej jest u pacjentów z cukrzycą 40-krotnie wyższe niż w ogólnej populacji. Cukrzyca jest odpowiedzialna za ponad 50% amputacji. Palenie tytoniu zwiększa ryzyko amputacji 2,5-krotnie. Powikłania naczyniowo-mózgowe są jedną z głównych przyczyn zgonów pacjentów z cukrzycą. Z ich powodu umiera co piąty chory, najczęściej z powodu udaru na skutek zmian miażdżycowych w tętnicach mózgowych lub zatoru pochodzącego z tętnicy szyjnej. Cukrzyca typu 2, jak to poprzednio podkreślono, jest częstą chorobą. Częstość jej występowania wzrasta z wiekiem, początek może być bezobjawowy. Z tego powodu osoby z nadwagą, a szczególnie z otyłością, nadciśnieniem, nawracającymi zakażeniami, zaburzeniami gospodarki tłuszczowej, miażdżycą powinny przeprowadzać u siebie okresowe badania w kierunku cukrzycy typu 2. Bardzo istotna jest również zmiana trybu życia, większa aktywność fizyczna, zmiana sposobu odżywiania, a przede wszystkim prawidłowa masa ciała.